{"id":15,"date":"2015-07-03T18:30:06","date_gmt":"2015-07-03T17:30:06","guid":{"rendered":"http:\/\/www.stichtingaltersecarnaval.nl\/wordpress\/?page_id=15"},"modified":"2015-07-16T23:40:29","modified_gmt":"2015-07-16T21:40:29","slug":"historie-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/stichtingaltersecarnaval.nl\/wordpress\/historie-2\/","title":{"rendered":"Geschiedenis Carnaval"},"content":{"rendered":"
<\/div>\n

Vastelaoved … ’n begrip<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n

Vastenavond: (m.) [Mnl. vastelavont, vastenavont, de vorm vastel- is te verklaren als schrikkel-, het gebruik van avond of nacht geeft de oude gewoonte aan feestdagen te laten beginnen met de zonsondergang van de vorige dag], 1 vooravond van de grote vasten, d.i. de dag v\u00f3\u00f3r Aswoensdag, waarop men carnaval pleegt te vieren: Vastenavond houden, vieren; – (vand.)(ook) dit feest als zodanig:(zegsw.) het is altijd geen vasten-avond, niet altijd feest; het zo druk hebben als de pan op vastenavond; 2 (bij uitbr.) (ook) de drie dagen voor Aswoensdag; 3 (niet alg.) het tijdperk van Driekoningen tot Aswoensdag. Aldus van Dale, Groot Woordenboek der Neder-landse Taal.<\/em><\/p>\n

\u2019n Volksfeest<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

Dat de Vastelaoved of Carneval \u2019n volksfeest is, dat al eeuwelank wor gevierd deur alle laogen uit de bevolking, is niks nuuws. Waor d\u2019n oorsprong van d\u00ec jaorlijks terugkommend f\u00e8stijn ligt is w\u00e0, waor zelfs de deffrente geschiedkundigen \u2019t onder mekaore nie sins over zijn. De een zegt dat de Vastelaoved, zoas me d\u00e0 nou kenne, is ontstaon in de middeleeuwe, zo rond \u2019t jaor 1000-1100. Andere zijn echter van mening dat de wezelijke oorsprong al ver voor onze jaortelling ligt.<\/p>\n

\"800px-Pieter_Bruegel_d._\u00c4._066c\"<\/p>\n

Ze bedoele hier dan feeste mee die saomenhange mee de jaorkring. Dan hebbe me te doen mee religieuze plechtigheje die gericht ware op de gruui en vruchtbaorheid van de gewasse. Me treffe altij \u2019geritualiseerd gedrag\u2019 aon, waorbij bepaolde zaoke \u2019n rol speule: aorde, vuur, waoter en bome as zinnebeeld vor d\u2019oerkrachte. Verering van de voorouwers, want zij kunnen ‘ \u2019n goei woordje doen’ in de waereld van de geeste. Daorbij spulde \u2019t aanbieje van ete ok \u2019n rol. Ommegange, de dans en \u2019t spel motte teslotte ok vermeld worre.<\/p>\n

Bij \u2019t Carneval van tegeswoorig zijn van dit alles nog altij diengeskes terug te vinne.<\/p>\n

Laote me \u2019s terug gaon naor d\u2019antieke waereld …<\/p>\n

Mesopotami\u00eb<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

Zoas me allemaol hebbe geleerd op school lag de baosis vor onze tegeswoorige beschaoving in w\u00e0 ze in \u2019t verleje Mesopotami\u00eb noemde. Uit dees periode, rond 2600 voor Christus, zijn kleitablette gevonne, van \u2019n priesterkoning, waarop \u2019n beschrijving staot van \u2019n nuuwjaorsfeest. Tijdes d\u00ec feest wiere alle rolle t\u2019onderstebove gehaold, rijk en arm ware gelijk, de slaof waar gelijkwaordig aon z\u2019n meester en de \u2019gewone man\u2019 had net zo veul te vertelle as de \u2019machtige man\u2019. Ok wier beschreve hoe tijdes \u2019n presessie \u2019n waogen op wiele wier meegevoerd naor \u2019t heiligdom van de Babylonische god Mardoek. Tegeswoorig overdrijve me een bietje, want in onze optochte rije verscheie waoges op wiele mee. Mar \u2019t element ‘waoge’ herkenne me zo nog wel in de Vastelaoved van tegeswoorig.<\/p>\n

\"oorsprong\"<\/p>\n

\u2019n Andere beschrijving van \u2019n diergelijk feest kenne me van de griekse historicus Berosus, uit zijn wark Babylonica. Tijdes \u2019n vijfdaogs feest wier \u2019n optocht gehouwe, waorin \u2019n vent wier meegevoerd die aongebusseld waar mee \u2019n koninklijk gewaod. Dees vent bleek echter \u2019n misdaodiger. Tijdes de vijf daoge meugde ie de rol van koning speule en had ok alle rechten en plichte van \u2019n koning. E\u00e9n dag v\u00f3\u00f3r \u2019t end van \u2019t feest wiert \u2019r \u2019n trouwerij tussen h\u00e9m en \u2019n priesteres voltrokke. De priesteres spulde de rol van de godin Istar. Op de l\u00e8ste dag wiere de klere van \u2019de koning\u2019 uitgetrokke; ie wier gegeseld en asnog terecht gesteld.<\/p>\n

Hier is duidelijk de omkering van de rolle terug te vinne. De gedachte achter de terechtstelling van de misdadiger is, dat \u2019n godheid of koning bij \u2019t begin van \u2019t nuuwe jaar moes sterven om zo de zonde van \u2019t volk te kunne vergeve. Omda bij veul koninge d\u00ec koningschap goed beviel, zochte ze \u2019n ramplesant vor de koning. Deze ramplesant kon dan zonder gevaor vor \u2019t echte koningshuis simpelkes om het leve worre gebrocht.<\/p>\n

De Grieke en Remeine<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

\"dionysus\"<\/p>\n

Ok d\u2019ouwe Grieke en Remeine kende diergelijke feeste. Tusse de winterzonnewende en de dag-en-nachtevening (21 december – 21 maart) wiere d\u2019r verscheie feeste gehouwe. \u2019t Meest bekende is wel \u2019t feest waorbij de god Dionysus, de god van de wijn, vervoering en geestdrift, wier meegevoerd op \u2019n waogeschip tijdes \u2019n optocht deur de Griekse steje. Tijdes dees optocht wiere \u2019r vijge, note en andere eteswaore \u2019t volk in gegooid. D\u00e0\u2019s w\u00e0 ze tegeswoorig in Limburg, Belgi\u00eb en Duitsland nog altij doen, mar dan meestal in de v\u00f6rm van bollekes en lekkertjes.<\/p>\n

Ook tijdes d\u00ec feest wier \u2019n trouwerij voltrokken tusse Dionysus en de aordse koningsdochter Ariadne, w\u00e0 bedoeld waar as vruchtbaor-heidssymbool, het aonbreke van d\u2019n uitergaank (=lente).<\/p>\n

Op de l\u00e8ste dag waar alle aondacht gericht op de ziele van de doje, die terugkwame uit d\u2019onderwaereld om al \u2019t kwaoie te straffe. Ze prebeerde dees geeste, uitgebeeld met verscheiene maskes, gunstig te stemme mee de hulp van deffrente gaove.<\/p>\n

Germaone<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n

\"800px-Feuerrad_aus_Stroh\"Dichter bij huis hadde de Germaone \u2019t zogenaomde Julfeest. Hierbij wier de geboorte van de zon gevierd, oftewel de terugkomst van de uitergaank.<\/p>\n

Mense, verkleerd as beeste, begeleidde de god Frey, die ze op \u2019n waogeschip gezet are. Ok wierd \u2019r hier gesproken over venters, verkleerd as vruimese. D\u00e0\u2019s wat ok vedaog nog herkenbaor is tijdes de Vastelaoved. Naor verloop van tijd wier op \u2019t schip awir \u2019n trouwerij gehouwe tusse Frey en \u2019n priesteres, mee awir dezelfde achterliggede gedacht die \u2019een endje terug al is genoemd.<\/p>\n

De Kelte<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

De Kelte hadde \u2019t Samheinfeest, dat eigenlijk beteket: “zomereinde”. \u2019t Viel op 1 november en \u2019t waar de dag waorop de afgest\u00f6rvene van \u2019t afgelope jaor hullie overtocht maokte naor \u2019t Rijk van de Dooie.<\/p>\n

Tijdes d\u00e0 feest wiere brandende wielen een barg afgerold richting d\u2019 akkers. Op dees menier wier de zon symbolisch begraove en de vruchtbaorheid van d\u2019akkers veilig gesteld.<\/p>\n

D\u00e0 feest wier laoter opgenome in de heiligekelender.<\/p>\n

Kerstening<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

Tot de komst van \u2019t Christendom veranderde er eigenlijk weinig aan deze ‘heidense’ festiviteite. Langzaam mar zeker wier d\u2019invloed van \u2019t Christendom op dees feeste toch starker.<\/p>\n

Uitbanne van de feeste is nooit gelukt en d\u2019enige menier om d\u00ec prebleem op te losse, waar \u2019t opneme van de feeste in de liturgie en het kerkelijk jaar. Op de synode van Benevento in 1091 wier de Vastelaoved dan ok offiesjeel opgenomen in \u2019t kerkelijk jaor deur \u2019t vaststelle van d\u2019Assewoensdag. Asssewoensdag, \u2019t begin van de Vastetijd. Vanaf die tijd komme me dan ok geregeld de begrippe Vastelaoved of Carneval tege. Waor dees begrippe eigenlijk vedaon kommen is nog altij \u2019n onderwarp van discussie.<\/p>\n

In de middeleeuwen ontstaon vervolges de Narrefeeste en Ezelfeeste. Hier zien me wir \u2019t omkere van de daogelijkse werkelijkheid. Geestelijke, van een laogere wijding, vertolkte tijdes dees feeste de hoofdrolle. Zij spulde de rol van Ezelspaus, zottebisschop of ‘Lord of misrule’. Kenmerked voor dees festiviteite ware de zogenaomde \u2019schertsmisse\u2019, waorbij in grote hoeveelheje ete en drienke naor binne wier gewarkt. Nao verloop van tijd wiere de rolle van de geestelijke overgenome deur leke, en die v\u00f6rmde de Narregildes. Dees gildes stonge onder aonvoering van d\u2019n Hoofdnar of Prins der Zotte.<\/p>\n

\"schuit\"<\/p>\n

\u2019t Meest bekende gilde waar \u2019t Gilde van de Blaauwe Schuit.<\/p>\n

Riffermaotie<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

\"luther_stellingen\"Nao een aontal eeuwe kwam \u2019r \u2019n scheuring in de kathelieke kerk. Historische persone, zoas Luther en Calvijn, ware van mening dat \u2019r teveul gefeest wier binnen de kathelieke kerk. Zij vonne dat op dees menier de, van oorsprong heidense, feeste teveul overwicht hadde, en d\u00e0 de belangrijkste feeste, zoas Kessemus, Paose en Pienkstere, eigenlijk hullie waerde verlore.<\/p>\n

Ok de soosjaol-ekenomische toestand tijdes de reformaotie brocht \u2019n andere waordering van de Vastelaoved mee z\u2019neige mee. Ze vonne \u2019t al mar meer \u2019n verspilling worre.<\/p>\n

D\u2019invloed van de riffermaotie ging zelfs zover d\u00e0 tusse 1629 en 1789 de Vastelaoved in ‘s-Hertogenbosch verbooie wier. De Vastelaovedgebruike verwaoterden in de riffermaotorische gebieje, mar ok in de katheliek gezinde lande. Helemaol verdwenen is de Vastelaved toch nooit.<\/p>\n

Herstel<\/strong><\/span><\/em><\/p>\n

Naor verloop van eeuwe kwam \u2019r wir \u2019n herstel van d\u00ec gekerstend volksfeest. Voral \u2019t eerst in die gebieje waor de riffermanten en kathelieken dicht bij mekaor leefde, en dan in het kathelieke deel. In sommegte dele bluuide de Vastelaoved zelfs meer op dan dat ie ooit waar gewiest. Voorlopers tijdes dit herstel van de Vastelaoved ware steje as Keulen, Koblenz en Munster. Zullie hebbe bevobbeld ok veul betekend in de v\u00f6rming van \u2019t Carnaval in de provincie Limburg. Vanweges de ligging van de Duitse steje wor \u2019t Carnaval in Limburg daorom ok wel Rijnlands Carneval genoemd.<\/p>\n

Saomevatting<\/span><\/strong><\/em><\/p>\n

Duidelijk meug zijn dat \u2019t bij alle besproke festiviteite gaot om \u2019n aontal elemente die deur d\u2019eeuwe heen keer op keer terugkomme:<\/p>\n